MAVİYEMİŞ YETİŞTİRİCİLİĞİ

» Yer Seçimi  » Dikim  » Gübreleme » Toprak Hazırlığı » Maçlama  » Budama » Çeşit Seçimi » Sulama » Yabancı Ot Kontrolü

YER SEÇİMİ

Başarılı bir maviyemiş bahçesinin tesisi uygun yerin seçilmesi ve iyi bir toprak hazırlığı ile başlar. Bu aşamada son derece önemlidir. Maviyemişler yüzlek köklü bitkiler olup saçak kök miktarı oldukça fazladır. Bu yüzden bir yumak gibi veya saç yumağı görünümündeki bu ince köklerden dolayı iyi bir gelişme gösterebilmesi için çok dikkatli ve titiz seçilmiş topraklarda yetişebilir. Maviyemişler çok iyi bir drenaj sistemi olan organik madde miktarı yüksek, pH değeri düşük, yani kuvvetli asit karakterde olan kumlu, tınlı, tınlı-milli toprakları severler. Böyle topraklar Türkiye'de özellikle Doğu Karadeniz Bölgesinde bulunabilirken, Batı Karadeniz Bölgesinde mutlaka bazı modifikasyonlar sonrasında maviyemiş yetiştirilebilir. Ancak bu durum maliyetlerin yükselmesine sebep olur. Doğu Karadeniz Bölgesinde 100-150 m rakımdan yukarıda yetişebilen maviyemişler batıya doğru gidildikçe 600-800 m ve yukarı rakımlardaki ormanlık alanlara yakın yerlerde yetiştiricilik şansı bulabilmektedir. Uygun olmayan yerlere dikilen maviyemişler teknik ve kültürel uygulamalara bakılmaksızın çoğunlukla zayıf gelişme, kalitesiz ve az hatta hiç meyve vererek kısa sürede elden çıkabilirler.

 

TOPRAK HAZIRLIĞI

Karadeniz Bölgesi doğal asitli toprakların yaygın olduğu bir bölgedir. Maviyemiş ile aynı cins içine giren bazı Vaccinium'ların da anavatanı olan Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi yani Doğu Karadeniz Bölgesinde Artvin'in iç kesimlerindeki yerler için ladin, kayın, gürgen, ayı üzümü, kızılağaç ve ormangülü ile çam türlerinin karışık olarak yetiştiği ormanlık alanlara veya buralara yakın yerler maviyemiş tarımı için seçilmelidir. Bu alanlarda daha çok kuzey orijinli yanı soğuğu seven yüksek boylu maviyemiş çeşitlerine yer verilmelidir. Artvin'in Karadeniz komşu ilçelerinden Arhavi, Hopa ve Kemalpaşa'da çayın yetiştiği alanlar ile yukarıda verilen bitki türlerinin yetiştiği alanlar, karışık ormanlar, yüksek yerlerde işlenmemiş çayırlık alanlarda maviyemiş yetiştirilebilir.

 

ÇEŞİT SEÇİMİ

Maviyemiş yetiştiriciliğinde uygun çeşitlerin seçilmesi hem yetiştiricilik hem de pazar için önemlidir. Yetiştiricilik yapılacak alan şartlarına uygun verim ve kalite bakımından üstün özellik gösteren çeşitler seçilmelidir. Çeşitler arasında verim ve gelişme özellikleri bakımından faklılıklar olduğu için çeşide karar vermeden önce aşağıda verilen faktörler ciddi olarak araştırılmalı ve gerekli incelemeler yapılmalıdır.

Olgunlaşma zamanı - Meyvenin kullanım şekli - Tat

Pazarlama kanalı - Makineli hasat potansiyeli - Meyve iriliği

Hasatta kullanılacak işgücü varlığı - Verim - Hasat süresi

 

DİKİM

Maviyemiş fidanları sonbahar sonlarında veya ilkbaharın başlarında dikilmelidir. Fidanlar sadece devlet izni ile üretim yapan tanınmış ve sağlam olan fidanlıklardan satın alınmalı ki hastalıklı fidan alma riski en az olsun. Fidanlar, fidanlıklardan alındıktan sonra dikime kadar kurumamaları, zarar görmemeleri ve canlı kalmaları için gereken ilave önlemler alınmalıdır.

Yüksek boylu maviymiş fidanları 2 veya 3 yaşında ve tüplü (saksılı, kapalı köklü) olarak temin edilmelidir. Bu fidanların daha iyi kök ve sürgün sistemine sahip olmaları, erkenden sonuca ulaşmaları ve daha iyi ürün verme gibi avantajları vardır. Daha yaşlı tüplü veya açık köklü maviyemiş fidanları 2 yaşındaki fidanlara göre daha iyi uyum sağlamadığından satın alma aşamasında daha çok para ödemeye, taşımadaki zorluklara ve bu fidanların dikimi sırasında normalden daha fazla emek sarf etmeye gerek yoktur.

 

MAÇLAMA

Büyümekte olan maviyemişlerin dikilmiş olduğu sıra üzerlerinin talaş, kabuk parçaları, çam ibreleri, çürümüş sap-saman, kabuk veya benzer materyallerle malçlanması son derece yararlıdır. Malçlama ile bitki kökleri etrafında 10-15 cm kalınlığında bir malç hattı oluşturularak hem toprak nemi hem de toprak sıcaklığı olumlu bir şekilde kontrol altına alınır. Maviyemişlerin malçlanması için bol miktarda malç materyali satın alınmalı, temin edilmeli ve bu materyaller yöredeki bitkisel atıklardan sağlanmalıdır. Organik malçların çoğu toprak tipine göre daha yüksek su tutma özelliğindedir ve hava ile su arasında iyi bir denge sağlar.

 

SULAMA

Doğu Karadeniz Bölgesinde özellikle yüksek rakımlarda toprak nemi kararlı iken alt rakımlarda ve Batı Karadeniz Bölgesindeki toprakların nemi mevsimsel olarak değişim gösterebilmektedir. Maviyemişlerin dinlenmede olduğu kış ayları ile erken ilkbahar aylarında özellikle de kök bölgesinde aşırı su birikimi olur. Gelişme periyodunda da optimum gelişme için gerekli olan nemli şartların bulunmadığı periyotlar da olabilmektedir. Böyle durumlarda maksimum büyüme ve verim için sulama kaçınılmazdır. Sulama suyu miktarı bitkinin yaşına, güneşlenme durumuna, verime, sıcaklığa, neme, rüzgâra, yağmurun miktar ve dağılımına ve toprağın nem tutma kapasite­sine bağlı olarak değişir.

 

GÜBRELEME

Bitkilerde büyüme ve gelişme için 17 temel bitki besin maddesinin önemli olduğu bilinmektedir. Bitkiler Azot, Fosfor ve Potasyum gibi makro besin elementlerini çok tüketirken çok az miktarda mikro besin elementlerine de ihtiyaç duyarlar. Bu elementlerin herhangi birinin çok az da olsa eksik olması durumunda bitkideki vegetatif veya generatif gelişme devrelerinin bozulması söz konusudur. Maviyemişlerde besin maddesi eksikliklerinin tanımlanması kolay olsa da birbirinden ayırt edilmeleri yani tanınmaları genelde çok zordur. Yaprakların şekil ve renklerinde meydana gelen değişimler, gelişmenin zayıflaması, yapraklar ile sürgünlerdeki anormallikler besin­lerin noksan olduğunu veya besinler arasında bir dengesizliğin olabileceğini belirtir. Maviyemiş yapraklarında meydana gelen özel semptomları tanımak, bunlardaki besin eksikliklerin ortaya konulmasında yardımcı olabilir. Maviyemişlerdeki besin maddeleri her yıl yapılacak olan toprak ve yaprak analizleri ile saptanmalıdır.

 

BUDAMA

Maviyemişlerde her yıl düzenli budama yapılarak meyve verimi ve kalitesi korunmalı, bitkide kuvvetli gelişme sağlanmalı, yeni sürgün gelişimi teşvik edilmeli ve verimden düşen yaşlı sürgünler ocaktan uzaklaştırılmalıdır. Maviyemişlerde budama ile ocağın şekil alması sağlanırken, bitkideki meyve yükü ile tane iriliği de kontrol altına alınmış olur. Ayrıca, yaşlanan bitkilerin gençleştirilmesi için de budama yapmak gereklidir. Budamanın yapılmadığı veya düzenli budama uygulanmayan maviyemiş bitkilerinin ocaklarında sıkışıklık meydana gelir, sürgünlerde gelişme zayıflar, cılız sürgün oluşur ve kuvvetlilikleri azalan çalılar üzerindeki meyvelerin irilikleri azalır. Maviyemişlerde budama zamanı bitkilerin kış dinlenmesinde olduğu kış sonları ile ilkbahar öncesi gözler uyanmaya başlamadan önceki dönemdir. Maviyemişlerde dikimi takip eden ilk 3 yıl içinde sadece kırılan, hastalıklı olan, cılız gelişme gösteren ve gelişimi yavaş olan sürgünlerin tamamı budanarak çıkarılmalıdır. Maviyemiş fidanlarının dikimini takip eden ilk iki yıl içinde bitki üzerindeki tüm çiçek gözleri budama ile çıkarılarak bitkilerde kuvvetli bir gelişme sağlanırken ortama uyumları da kolaylaştırılır.

 

YABANCI OT KONTROLÜ

Maviyemiş tarımında en önemli konulardan biri de yabancı otlara karşı mücadeledir. Maviyemiş bahçesinde yabancı ot kesinlikle yetişme şansı bulmamalıdır. Dolayısıyla yabancı otların kontrol altına alınması verim, büyüme ve gelişme ile kalite açısından son derece önemlidir. Yabancı ot olarak tek yıllık veya çok yıllık bitkiler, sazlar, ince kamışlar ve maviyemişler ile aynı alanda bulunan çok yıllık odunsu bitkiler ifade edilmektedir. Maviyemiş bahçelerinde hem sıra üzeri hem de sıralar arasında bulunan yabancı otlar kontrol altına alınmalıdır. Bitki sıraları arasında büyümüş olan yabancı otlar toprak işleme veya çim ekilerek kontrol edilebilir. Maviyemiş bitkilerinin bulunduğu sıra üzerindeki yabancı otların kontrol altına alınması çok daha zordur. Bunun için en ideal yöntem sıra üzerlerinin malçlanmasıdır. Böylece sıralar üzerindeki yabancı otlar kontrol altına alınırken toprak nemi ile sıcaklığı düzene sokulur ve bitkilerin kök bölgesindeki organik madde miktarı artırılmış olur. Sıralar üzerinde 10-15 cm kalınlıkta talaş, odun parçaları veya buna benzer bitkisel materyallerle yapılacak olan bir malçlama ile yabancı ot problemi azaltılır.

FİDANLIK & OFİS Tel: 0 (454) 314 11 28 - Faks: 0 (454) 314 11 28   İSTANBUL OFİS TEL: 0 (212) 876 75 06 - Faks: 0 (212) 876 06 81

info@gifimey.com

Copyright © 2014 Gifimey Maviyemiş Meyvecilik Tüm hakları saklıdır.